Het Smaragdgroen project is in 2019 ontstaan vanuit een wens van buurtbewoners om het eentonige en gesloten plantsoen op het Smaragdplein om te vormen tot een aantrekkelijke, groene plek. Vanuit verschillende hoeken in de wijk klonk dezelfde vraag: kan dit niet mooier en uitnodigender? Het Natuur & Milieuteam Zuid heeft deze handschoen opgepakt.

Voorafgaand aan de herinrichting is een reeks bijeenkomsten georganiseerd, waarin bewoners van het plein en uit de buurt hun ideeën konden delen en samen plannen konden maken. Uit deze gesprekken kwam een gezamenlijk besluit: het plantsoen zou worden omgetoverd tot een eetbare siertuin — een plek waar schoonheid en voedsel samenkomen.

Samen met landschapsarchitect Pieter Hessels werd een ontwerp gemaakt, dat in het najaar van 2019 is uitgevoerd. De gemeente maakte het plantsoen deels vrij en legde de schelpenpaden aan. Daarna gingen buurtbewoners enthousiast aan de slag met de beplanting, het plaatsen van bogen, compostbakken en een opbergkist voor het gereedschap.

Sindsdien is de tuin uitgegroeid tot een levendige ontmoetingsplek voor iedereen die houdt van groen in de stad — een plek om samen te werken, te ontspannen en elkaar te ontmoeten.

Ben je nieuwsgierig of wil je een handje komen helpen? Neem contact met ons op via info@smaragdgroen.nl

Algemene afspraken Smaragdgroen

Tijdens de voorafgaande bijeenkomsten hebben we de onderstaande huis- en tuinregels met elkaar afgesproken, waaraan we ons houden.

Algemene afspraken Smaragdgroen

1. Smaragdgroen is een semi-publieke buurttuin die voor wekelijks 1 of 2 dagdelen open is voor onderhoud, maar op andere dagen gesloten is. Wanneer de tuin open gaat, dan is ook iedereen welkom die geïnteresseerd is en/of wil meewerken aan Smaragdgroen. Eén van de doelen is dan ook om de sociale cohesie van de buurt te bevorderen. Vaste deelnemers kunnen een sleutel van het poortje krijgen. Je kunt ook eventueel aanbellen bij betrokken pleinbewoners (Els en Marco) om te vragen of het poortje open kan. (De openingstijden kunnen variëren per seizoen.)

2. Het concept van Smaragdgroen is een mix tussen een siertuin en een voedselbos. Het is geen moestuin.

3. Pieter gaat over het algemene ontwerp van de tuin. Iedereen die actief meewerkt, krijgt inspraak tijdens het ontwerpproces door ideeën aan te dragen, deze gezamenlijk te bespreken en publiek te maken aan de hele groep. De basis van het ontwerp ligt vast maar dit kan gaandeweg in overleg tijdens bijeenkomsten met de groep aangevuld of “bijgeschaafd” worden naar de omstandigheden.

4. De tuin wordt niet opgedeeld en toegewezen aan individuen of groepen. De hele tuin is van iedereen.

5. Het plattegrond van de tuin is symmetrisch. Tussen de paden is de grond verdeeld in symmetrische vakken die ook symmetrisch ingevuld zijn met planten. (Zie het originele ontwerp.) Er wordt daarbij gestreefd om deze symmetrie zo veel mogelijk in stand te houden en het originele plan te respecteren.

6. Voor de beplanting worden planten gekozen die eetbaar zijn en die ook een sierwaarde hebben, of een andere bijzondere waarde hebben. Er worden geen giftige planten toegevoegd om te voorkomen dat er verwarring ontstaat tussen wat wel of niet eetbaar is.

7. Het is niet de bedoeling dat er zomaar nieuwe planten geplaatsen worden. Dit gaat alleen in overleg en met goedkeuring van de groep. De namen en locaties van de planten die worden bijgeplant, worden bijgehouden op de plantenlijst.

8. Besluiten worden genomen door de hele groep tijdens vergaderingen. Er wordt niet gewerkt met een stemming, maar we gaan op zoek naar een algemene consensus. Dat kan betekenen dat er soms een aanpassing gedaan moet worden aan een voorstel om iedereen het ermee eens te laten zijn. 

9. De tuin wordt niet voor recreatie gebruikt, behalve op dagen dat we vanuit Smaragdgroen evenementen organiseren. b.v. Een openings- of oogstfeestje, snoeicursus of iets in samenwerking met andere buurtinitiatieven zoals Combiwel. Deze evenementen blijven beperkt om geen overlast voor pleinbewoners te veroorzaken. Er wordt b.v. geen muziek gedraaid.

10. Het Smaragdgroen project zal geen overlast veroorzaken. Het is een vredige tuin die rust en schoonheid uitstraalt.

11. Er komen geen bankjes of zitplaatsen, uit zorg van pleinbewoners voor overlast. Op werkdagen dat de tuin open is, kunnen bezoekers wel tijdelijk stoelen plaatsen die bij vertrek ook weer uit de tuin verwijderd worden. Er blijft niks achter in de tuin. Eventueel kunnen bezoekers bij Els (pleinbewoner) aanbellen om een stoel te lenen.

12. Er worden geen objecten in de tuin verzameld of gestald. Tenzij dit in goed overleg gebeurt en de objecten ook nuttig zijn voor het onderhoud van de tuin, of een toegevoegde sierwaarde hebben. Er worden geen objecten toegevoegd voor recreatieve of andere doeleinden. Er worden geen kleine objecten achtergelaten die b.v. door jongeren meegenomen kunnen worden en vervolgens kunnen gaan rondzwerven op het plein. Ook blijven er geen objecten achter waar spelende kinderen zich mee kunnen verwonden. Al het gereedschap wordt voor het sluiten opgeborgen in de daarvoor gemaakte opbergkist.

13. Deelnemers zijn zelf verantwoordelijk voor al het onderhoud van de tuin. Ook het onderhoud van de heg valt daaronder. De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhoud van de bomen zoverre de veiligheid te waarborgen.

14. In principe wordt er gestreefd om maandelijks een bijeenkomst te houden om de voortgang van zaken te bespreken. Het interval tussen bijeenkomsten is afhankelijk van de omstandigheden en het seizoen. In het voorjaar en in de zomer kan dit b.v. wat vaker zijn, en in de herfst en de winter wat minder.

15. Tijdens deze maandelijkse bijeenkomsten worden er notulen gemaakt die gedeeld worden met de hele groep zodat iedereen op de hoogte is van de gemaakte plannen. Zo krijgen ook de deelnemers die niet bij een bijeenkomst aanwezig waren de kans om een reactie te geven op nieuwe voorstellen.

16. Eens per jaar organiseren we een evaluatie om onze ervaringen te delen, en om te bespreken wat er goed gaat, en wat er nog beter kan. Dit is ook het juiste moment om de algemene afspraken te heroverwegen, als dit nodig blijkt. 

17. Bij een subsidieaanvraag krijgt de groep de kans om input te leveren. Een conceptaanvraag wordt van tevoren eenmalig via email naar de groep gestuurd om eventuele aanvullingen te verzamelen. 

18. De boekhouding, subsidieaanvragen en bijhouden website worden nu gedaan door Els en Marco. Er is de wens dat die rollen overgenomen/verdeeld worden. Een ieder staat het vrij om een verzoek te doen om een rol over te nemen. We bespreken een eventuele overnamen in de maandelijkse vergadering.

19. Deze algemene afspraken worden gepubliceerd op de website van Smaragdgroen.